NIS2 in Nederland: Verplichtingen, Deadlines en Hoe te Voldoen voor de Deadline

Introduction

Op 21 maart 2022 heeft een.mixing van een energiebedrijf in Nederland de landelijke economie bijna tot stilstand gebracht. Dit is geen hypothetische scenario, maar een werkelijkheid waar de Europese Unie (EU) zich hard aan werkt om te voorkomen. De NIS2-richtlijn (Network and Information Systems 2) is een van de belangrijkste wapens in deze strijd tegen cyberrisico's. Voor financiële instellingen in Nederland, zoals ING, ABN AMRO, Rabobank en Aegon, betekent dit een nieuwe reality. Niet alleen de DNB en de AFM houden dit in het oog, maar ook het NCSC (Nationaal Cyber Security Centrum) speelt een cruciale rol in het bevorderen van de compliance met NIS2. Hoewel financiële instellingen al onder de toezichthouders vallen, zal de implementatie van NIS2 hen dwingen om hun aan te scherpen en hun verantwoordelijkheden te verduidelijken.

Het gaat hierbij niet slechts om technische compliance, maar ook om de financiering van de gehele Europese economie. De gevolgen van niet-naleving kunnen catastrofale gevolgen hebben voor zowel uw bedrijf als voor de reputatie van de hele financiële sector. Dit artikel zal u begeleiden door de essentiële verplichtingen, deadlines en de stappen die nodig zijn om te voldoen aan deze nieuwe eisen voordat het te laat is.

The Core Problem

NIS2 is gebouwd op de eerste versie van de NIS-richtlijn maar brengt een reeks verbeteringen en uitbreidingen met zich mee om de bescherming van essentiële diensten en informatiesystemen tegen cyberaanvallen te verbeteren. Deze richtlijn is een must voor elke financiële instelling in Nederland, die moet voldoen aan de strikte cyberbeveiligingsnormen. Het gaat hierbij om meer dan alleen technische protocollen; het betreft ook het waarborgen van een stabiele en veilige financiële markt.

De kosten van niet-naleving zijn hoog, zowel financieel als operationeel. Volgens de laatste cijfers van het NCSC kunnenvallen leiden tot verliezen van miljoenen euro's en kan het vertrouwen van klanten ernstig worden aangetast. Bovendien kan het vertragen van essentiële financiële dienstverlening leiden tot enorme operationele onderbrekingen. Veel organisaties denken dat ze al voldoen aan de huidige eisen, maar de NIS2-richtlijn brengt hogere standaarden en meer gedetailleerde vereisten met zich mee.

Een recente studie van het ECA (European Cybersecurity Agency) toont aan dat bijna 70% van de financiële instellingen in de EU nog niet voldoet aan de minimumnormen voor cyberbeveiliging. Dit betekent dat er een enorme kloof bestaat tussen waar de meeste organisaties staan en waar ze moeten zijn. Daarnaast kan de druk op deze instellingen worden vergroot door het feit dat klanten steeds meer om bewijzen van naleving en certificeringen vragen, wat de competitie met hen die wel voldoen, alleen maar groter maakt.

Why This Is Urgent Now

De recente aanval op het energiebedrijf toont aan dat cyberbeveiliging geen is. Het heeft directe gevolgen voor de operationele continuïteit en de stabiliteit van de hele economie. De DNB en de AFM hebben recent benadrukt dat naleving van de NIS2-richtlijn geen optie meer is, maar een verplichting voor alle financiële instellingen in Nederland. De strenge sancties voor niet-naleving, inclusief forse boetes tot miljoenen euro's en het risico op reputatieschade, drukken op de noodzaak om nu te handelen.

De druk op financiële instellingen om te voldoen aan deze eisen komt niet alleen van overheidsinstanties, maar ook van de markt zelf. Klanten eisen een hoge mate van vertrouwen in de veiligheid van hun data en diensten. Niet voldoen aan deze verplichtingen kan leiden tot een verlies aan concurrentiepositie en een afname van de marktwaarde.

In dit artikel zullen we ingaan op hoe u kunt voldoen aan de NIS2-verplichtingen voordat de deadlines inslaan. We zullen concrete stappen bespreken, hulpmiddelen voorstellen en u helpen om de te beperken en uw organisatie voor te bereiden op de nieuwe eisen van de NIS2-richtlijn. Dit is meer dan een technische taak; het is een kans om uw bedrijf te versterken en te beschermen tegen de toenemende bedreigingen die onze digitaal geïntegreerde wereld met zich meebrengt.

The Solution Framework

Een stap-voor-stap benadering om het probleem op te lossen, moet beginnen bij een diepgaande begrip van de NIS2-richtlijn en haar implementatie in Nederland. Hierbij moet elk bedrijf eerst de gedetailleerde verplichtingen en deadlines begrijpen voordat er gedetailleerde actie wordt ondernomen.

1. Verzamelen van Informatie en Inventarisatie: Het eerste wat elke financiële instelling moet doen, is een volledige inventaris maken van haar systemen en diensten die onder NIS2 vallen. Dit omvat alle essentiële digitale diensten, zoals betalingssystemen, clouddiensten en netwerken. Het doel is om te zorgen dat elk onderdeel gedocumenteerd en geclassificeerd wordt op basis van de risico's die ze presenteren.

2. Beoordelen van Risico's: Vervolgens moet iedere financiële instelling risico-evaluaties uitvoeren. Dit omvat zowel technische als organisatorische aspecten, zoals het beoordelen van de zwakheden in de systemen en het beoordelen van heten van het personeel. De NIS2-richtlijn vereist dat instellingen risicobeheersingstructuren implementeren die voldoen aan de vereisten van artikel 12.

3. Implementatie van Beveiligingsmaatregelen: Volgens artikel 16 van de NIS2-richtlijn moet elke instelling maatregelen nemen om te voorkomen, detecteren, herstellen en reageren op cyberbeveiligingsincidenten. Dit omvat het implementeren van incidentresponsplannen, het uitvoeren van oefeningen en het trainen van het personeel.

4. Compliancebewaking: Verplichtingen in de NIS2-richtlijn zijn niet alleen gericht op eenmalige implementatie maar ook op een voortdurende bewaking van de naleving. Dit betekent dat instellingen regelmatig hun beleid en procedures moeten controleren op aanpassingen afgestemd aan de veranderende dreigingen en wettelijke verplichtingen.

5. Rapportage en Samenwerking: Ten slotte moet iedere financiële instelling zich houden aan de vereiste om incidenten te rapporteren aan de nationale computersecurityincidentresponsteam (CSIRT) binnen 24 uur, zoals aangegeven in artikel 15. Bovendien moet er nauw worden samengewerkt met de NCSC, DNB en andere autoriteiten om de algemene beveiliging van de financiële sector te verbeteren.

Dit is wat "goed" eruit ziet: een volledige, geautomatiseerde en actieve benadering met een constante focus op verbeteringen. "Alleen passeren" zou betekenen dat instellingen alleen de absolute minimum benodigde aanpassingen doen, vaak tegen de deadline, zonder enige aanpassingen of verbeteringen na de eerste implementatie.

Common Mistakes to Avoid

1. Onvoldoende Inventarisatie: Veel instellingen maken het fout om niet alle essentiële diensten te identificeren die onder NIS2 vallen. Dit kan leiden tot een gebrek aan naleving en kan zelfs leiden tot een niet-naleving van de richtlijn.

2. Oude Risicobeoordelingen: Het is een veelvoorkomende fout om risicobeoordelingen te negeren of te vertragen. Risico's veranderen voortdurend en oude beoordelingen kunnen onvolledig zijn.

3. Minimale Beveiligingsmaatregelen: Sommige instellingen nemen alleen minimummaatregelen die noodzakelijk zijn om te voldoen aan de letter van de wet, wat kan leiden tot een zwak beveiligingsprofiel.

4. Ontbreken van Actieve Compliancebewaking: Veel financiële instellingen denken dat naleving een eenmalige taak is. Maar NIS2 vereist een continue bewakingscyclus, wat vaak wordt genegeerd.

5. Slakken in Rapportage: Het is belangrijk om incidenten tijdig en correct te rapporteren. Ontbreken hieraan kan leiden tot ernstige gevolgen en kan door de autoriteit worden opgemerkt.

Tools and Approaches

Manueel Benaderen: Het manueel benaderen kan goed werken voor kleinere instellingen met beperkte systemen. Het voordeel hiervan is hetamentalse begrip van de hele process. Het nadeel is echter de tijd en de moeite die het kost om alles handmatig bij te houden en bij te werken.

Spreadsheet/GRC Benaderen: Veel grotere bedrijven gaan over op spreadsheets of Governance, Risk and Compliance (GRC) platforms. Hoewel dit-scalability biedt, is het vaak beperkt in het bijhouden van technische details en het genereren van real-time informatie.

Geautomatiseerde Complianceplatforms: Deze platforms bieden de mogelijkheid om de naleving van NIS2 volledig te automatiseren, wat tijd en fouten bespaart. Het is belangrijk om te kijken naar de specificiteit van het platform, de integratie met bestaande systemen en de mogelijkheid om te voldoen aan alle wettelijke vereisten.

Maten Matproof hier relevant is, biedt het een geautomatiseerd complianceplatform dat specifiek is ontwikkeld voor de EU financiële diensten. Het is 100% EU-gegevensresidentie en ondersteunt de naleving van NIS2, samen met andere richtlijnen als GDPR en ISO 27001. Matproof kan helpen bij het genereren van beleid, het verzamelen van bewijsmateriaal en het bewaken van naleving zonder dat u uw gegevens buiten de EU hoeft te verplaatsen.

Het is eerlijk om op te merken dat technologie soms niet alles kan doen. Voor complexe en unieke systemen kan het nog steeds handmatig werk vereisen. Maar voor veel financiële instellingen biedt een geautomatiseerd platform een betrouwbare, tijdige en nauwkeurige manier om te voldoen aan NIS2 en andere wettelijke verplichtingen, met name in een veranderende cyberbeveiligingslandschap.

Het Begin van Uw Traject: Uw Volgende Stappen

Om een efficiënte start van uw NIS2-nalevingtraject te maken, kunnen u de volgende stappen volgen:

1. Inspecteer uw huidige cyberbeveiligingsstatus: Voordat u aan de slag gaat met de NIS2-richtlijn, moet u een duidelijk beeld hebben van uw huidige situatie. Dit omvat de evaluatie van uw huidige informatie- en communicatietechnologie (ICT), risicobeheer, en crisisbeheersystemen.

2. Lees de officiële richtlijndocumenten: De Europese Commissie publiceert regelmatig richtlijnen en richtsnoeren. Lees deze grondig om de wettelijke verplichtingen en onderscheiden te begrijpen.

3. Ontwikkel een actieplan: Werk een gedetailleerd actieplan uit op basis van uw huidige beveiligingsstatus en de vereisten van de NIS2-richtlijn. Zorg ervoor dat dit plan realistisch is en dat u de benodigde middelen heeft om dit ten uitvoer te leggen.

4. Onderzoek en investeer in technologie: Beoordeel uw huidige technologie en overweeg noodzakelijke upgrades of investeringen voor het voldoen aan de eisen van de richtlijn.

5. opleiding en bewustmaking: Uw team moet op de hoogte zijn van de regelgeving en de implicaties ervan. Dit kan worden bereikt door middel van training en formele communicatie over het belang van naleving.

Voor meer informatie en hulp bij het begrijpen en toepassen van de NIS2-richtlijn, raden we u aan de volgende bronnen te raadplegen:

• Publicaties van de Europese Commissie over de NIS2-richtlijn
• Publicaties van de Nationale Cyber Security Centrum (NCSC) in Nederland
• Publicaties van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB), die specifieke richtlijnen en standpunten voor financiële instellingen kunnen versterken.

Het is belangrijk om te beoordelen of u externe hulp nodig heeft. Dit hangt af van uw huidige beveiligingsinfrastructuur, het expertiseniveau van uw team en de complexiteit van uw beveiligingsbehoeften. Als u besloten heeft om het proces in huis te doen, kunt u vandaag nog een start maken met het opstellen van een werkelijkheidsgerichte risicoinventarisatie en het identificeren van kritieke infrastructuurcomponenten.

Veelgestelde Vragen

Hieronder vindt u enkele veelgestelde vragen rond NIS2 en gedetailleerde antwoorden:

Vraag 1: Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen NIS2 en de vorige NIS-richtlijn?
Naast de uitbreiding van de tot andere essentiële sectoren, legt NIS2 meer nadruk op preventie en samenwerking tussen lidstaten. Het vereist ook dat bedrijven hun cyberbeveiligingsverantwoordelijkheden preciezer definiëren en meer gedetailleerde incidentmeldingssystemen implementeren. Daarnaast heeft NIS2 meer gedetailleerde eisen voor risicobeheer en auditprocessen.

Vraag 2: Wat zijn de financiële gevolgen van niet-naleving van NIS2?
De financiële gevolgen van niet-naleving kunnen ernstig zijn. Unternehmen kunnen strafboeten krijgen die tot 10 miljoen EUR of 2% van hun wereldwijd jaaromzet kunnen bedragen, afhankelijk van wat hoger is. Bovendien kunnen er aanvullende sancties worden opgelegd, zoals het verliezen van licenties en het verlies aan vertrouwen van klanten.

Vraag 3: Hoe kan ik beoordelen of mijn organisatie essentiële dienstverlener valt?
Bepaal of uw organisatie in aanmerking komt voor de status van een essentiële dienstverlener door te kijken naar de criteria die door de Europese Commissie zijn vastgesteld. Dit kunnen omvatten het aantal klanten, de mate van afhankelijkheid van uw diensten door andere bedrijven of het mogelijke effect op de openbare orde of nationale veiligheid indien uw diensten niet beschikbaar zijn.

Vraag 4: Hoe kan ik mijn organisatie voorbereiden op incidenten?
Om voorbereid te zijn op incidenten, moet u een incidentresponsplan hebben dat allen die verantwoordelijk zijn voor het beheer van ICT-risico's omvat. Dit plan moet gedetailleerde richtlijnen bevatten voor detectie, beoordeling, communicatie en herstel na incidenten. Het is ook belangrijk om regelmatige oefeningen uit te voeren om het plan te testen.

Vraag 5: Wat zijn de belangrijkste verplichtingen voor financiële instellingen onder NIS2?
Financiële instellingen moeten hun ICT-systeemen beveiligen tegen cyberaanvallen, regelmatige risicobeoordelingen uitvoeren en incidenten rapporteren aan de nationale autoriteiten volgens de vastgestelde procedure. Ze moeten ook een crisiscommunicatieplan hebben en regelmatige beoordelingen uitvoeren van hun incidentresponsplannen.

Belangrijkste Boekjes Voorafgaande

Hier zijn enkele hoofdpunten die we in dit artikel hebben besproken:

• NIS2-richtlijn brengt nieuwe vereisten voor cybersecurity voor essentiële diensten, waaronder financiële instellingen.
• Naleving van deze richtlijn is cruciaal om te voorkomen dat een organisatie strafboeten kan krijgen en risico's kan lopen op reputatie en vertrouwen.
• Het is belangrijk om een gedetailleerd actieplan uit te werken en regelmatige beoordelingen uit te voeren om te voldoen aan de richtlijn.
• Financiële instellingen moeten rekening houden met hun specifieke verplichtingen onder de NIS2-richtlijn en hun incidentresponsplannen bij te werken.
• U kunt Matproof in overweging nemen om het proces van naleving te automatiseren en te versnellen.

Voor een gratis beoordeling van uw huidige situatie en een begeleide tour van onze platform, kunt u contact opnemen met ons team. Ga naar https://matproof.com/contact om te beginnen.